EZK wil mogelijk vanaf 2027 alleen ISDE verlenen aan warmtepompen die slim zijn en hiermee kunnen inspelen op leverings- en dynamische energietarieven. Het doel is om netcongestie tegen te gaan. Ook Vereniging Warmtepompen vindt dat doel belangrijk, maar ziet niets in dit EZK-voorstel. De vereniging wijst er onder meer op dat met externe systemen als een HEMS of een slimme thermostaat hetzelfde kan worden bereikt en dat de timing oneerlijke concurrentie in de hand werkt.
Bron: Vakblad Warmtepompen
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) wil de ISDE op 1 januari 2027 aanpassen. Een van de voorstellen, waarvan de consultatie net is gesloten, heeft betrekking op de mogelijkheid van warmtepompen om te kunnen inspelen op dynamische energietarieven en tijdsafhankelijke nettarieven en/of op externe signalen. EZK wil dat stimuleren via subsidie door (A) alleen subsidie te verlenen aan warmtepompen die met een externe bron kunnen communiceren via een energiemanagementprotocol en/of (B) alleen aan warmtepompen die zelf het energiegebruik kunnen regelen op basis van dynamische energietarieven en leveringstarieven. In de strijd tegen netcongestie is Frank Agterberg, voorzitter van Vereniging Warmtepompen, voorstander van slimme systemen, maar hij ziet er niets om in beide voorstellen als harde eis in 2027 in te voeren.
Op kosten jagen
Voorstel A lijkt nog enigszins logisch, want veel warmtepompen voldoen hier al aan. Maar Agterberg ziet dat anders, vertelt hij in reactie in Vakblad Warmtepompen. Reden daarvoor is dat de NEN momenteel nog de laatste hand legt aan de NTA 8171, inclusief standaardisatie van protocollen en de ‘taal’ voor de communicatie tussen warmtepompen en andere systemen. Agterberg: “De overheid dwingt fabrikanten nu om warmtepompen zelf extern te kunnen laten communiceren, terwijl de NTA 8171 vraagt om een slim systeem. Fabrikanten kunnen zo overhaast voor aanpassingen moeten kiezen die achteraf niet de goede of ongebruikt blijken te zijn. Hierdoor worden ze onnodig op kosten gejaagd. En, misschien nog het ergste, aanpassingen die in de praktijk geen enkele bijdrage aan netcongestie gaan leveren.”
Externe aansturing
Alleen ISDE voor warmtepompen die slim zijn, zoals voorstel B van EZK, wijst Agterberg ook af. “Een warmtepomp kan ook extern, bijvoorbeeld met een HEMS (Home Energy Management System), slim worden aangestuurd. De warmtepomp hoeft dus niet zelf slim te zijn om te kunnen inspelen op leverings- en dynamische energietarieven. Als dat je doel is, waarom zou je dan alleen aan slimme warmtepompen subsidie verlenen?” Agterberg wijst erop dat zo’n maatregel oneerlijke concurrentie in de hand werkt. Te meer omdat nog maar een gering aantal fabrikanten warmtepompen verkoopt die zélf communiceren met externe signalen. “De meeste doen dat nog niet en zouden dan benadeeld worden.”
Druk van netbeheeders
Agterberg vermoedt dat netbeheerders er bij EZK op aandringen om aanstuurbare warmtepompen te stimuleren. Voor netbeheerders is deze functie namelijk belangrijk om netcongestie tegen te gaan. Daar heeft Agterberg begrip voor, maar hij vindt de voorstellen van EZK om aan de wens van de netbeheerders tegemoet te komen op dit moment voor een groot deel van de fabrikanten niet haalbaar en daarmee ook niet realistisch. “De ISDE is ook niet bedoeld om innovaties zoals slimme warmtepompen te stimuleren. Wel om het volume aan warmtepompen te vergroten. Dat doel bereik je niet met deze voorwaarden voor de aanstuurbaarheid.”
ISDE-bonus
Als er voorwaarden aan de slimheid worden gesteld, zou dat volgens Agterberg op het hele warmtepompsysteem betrekking moeten hebben, dus inclusief een HEMS. Maar omdat ISDE alleen betrekking heeft op de warmtepomp, beseft Agterberg dat dit lastig is in de uitvoering. Als voorlopige maatregel stelt Vereniging Warmtepompen daarom voor om slimme warmtepompen via een ISDE-bonus te stimuleren. “Fabrikanten die ze nog niet leveren, hebben zo de tijd om te wachten op de definitieve norm en daarop hun apparaatontwerpen aan te passen. Als die norm er in de loop van het jaar is, dan kan er eventueel een harde voorwaarde worden ingevoerd in 2028.” Maar Agterberg wijst erop dat zo’n harde voorwaarde dan wellicht niet meer nodig is. “Zoals al gezegd kunnen warmtepompen ook via een HEMS slim worden gemaakt; en ook voor HEMS wordt er aan een norm gewerkt.”
